Taşıt Tutması Nasıl Oluyor?
Ne
kadar hızla ve ne kadar uzak mesafeye gitmelerine bağlı olmadan,
insanlar hareket halindeki vasıtaların içinde mide bulandırıcı bir
rahatsızlık hissederler.
Dış kulağımızın görevi işitmeyi sağlamaktır
ama iç kulağımız dengemizden sorumludur. Hareket halinde olduğumuzda,
iç kulağımızın içindeki sıvı çalkalanır ve sinir sistemimiz vasıtası
ile beynimize sinyal gider. Eğer arabanın içinde bir şey okuyorsanız
veya arabanın içinde bir şeye bakıyorsanız, gözlerden beyine hareket
halinde olmadığınız sinyali gider ama iç kulaklarınızdan giden sinyal
farklıdır. O, vücudunuzdaki sarsıntıdan dolayı hareket halinde
olduğunuzu bildirir. Bu iki sinyal arasındaki fark, halk arasında
'araba tutması' diye adlandırılan, mide bulandırıcı etkiyi yaratır.
Aslında
dalgalı denizde seyreden bir gemideki insanı deniz tutması ne ise
hareket halindeki bir arabanın içindeki insanı taşıt tutması da aynı
şeydir. Denizdeki hareket tam anlamı ile üç boyutlu olduğundan etkisi
daha fazladır. Baş ağrısı, baş dönmesi, nabızdaki artış ve mide
bölgesindeki baskı hissi ile kusma ihtiyacı en belirgin özelliklerdir.
Bunlara ilaveten deniz tutmasında, bulantıdan önce stres hormonları da
salgılanmaya başladıklarından rahatsızlık ve panik hissi iyice
kuvvetlenmektedir.
Arabada iken gözlerinizle, bir uzağa, bir yakına
bakarsanız, bu taşıt tutma probleminize yardımcı olabilir. Bu
nedenledir ki, arabayı kullananlarda taşıt tutması olayı görülmez.
Çünkü araba, kullananın kontrolü altındadır. Sürücü arabanın ne zaman
duracağını veya hızlanacağını, ne yöne dönüleceğini bilmektedir. Taşıt
tutması gençlerde daha çok görülür, çünkü yaşlandıkça ve çok seyahat
ettikçe, iç kulağın hareketlere karşı hassasiyeti azalır.
Bir görüşe göre, taşıt
tutmasındaki denge bozukluğu, bulanık görme gibi belirtilerde beyine
gönderilen sinyaller, zehirlenince beyine yollanan sinyallerle aynı. Bu
nedenle de beyin mideye kusma ve içindeki zehiri boşaltma emrini
veriyor.
Taşıt tutmasına karşı önerilerimiz şöyle: Kitap okumayın,
zihniniz başka şeylerle meşgul olsun. Olay aslında beyinde
oluştuğundan, onu başka bir şeyle meşgul edin. Zihinsel veya kelime
oyunları oynayın. Mide bozucu şeyler yemeyin, çok gerekirse bunun için
üretilmiş ilaçları, kulak arkasına yapıştırılan bantları kullanın.
Çinli doktorlar yüzyıllardır taşıt tutmasına karşı akapuntur tedavisi uyguluyorlar. Bu uygulamadan siyah ve beyaz ırktan insanların yüzde 50-60'ı etkilendiği halde Asyalıların hemen hepsi etkileniyor. Bu farkın da sinir sistemindeki bir genetik temele dayandığı sanılıyor.
<<Önceki Sayfa |/|Sonraki Sayfa>>